«Μακαριότητα, ησυχία...» - Ο Ρέτσος (του ΙΟΒΕ) για την κυβέρνηση

Υπάρχουν στιγμές που μια δημόσια τοποθέτηση δεν είναι απλώς άλλη μία παρέμβαση στο γνωστό δελτίο δηλώσεων. Είναι προειδοποίηση. Αυτό ακριβώς ήταν όσα είπε ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ, Γιάννης Ρέτσος. Και θα ήταν σοβαρό λάθος να τα προσπεράσουμε με ένα αδιάφορο «καταγράφηκε» και να προχωρήσουμε παρακάτω.

Η περιγραφή του δεν είχε τίποτα το υπερβολικό. Αντιθέτως, είχε κάτι πολύ πιο ανησυχητικό: ρεαλισμό. Σε έναν κόσμο που αλλάζει βίαια, με γεωπολιτικές εντάσεις, οικονομικές αστάθειες και θεσμικές ρωγμές, η Ελλάδα δείχνει να πορεύεται με μια παράξενη αίσθηση ηρεμίας. Σαν να πιστεύει ότι όσα συμβαίνουν γύρω της είναι απλός θόρυβος και όχι προμήνυμα.

Όπως το έθεσε ο ίδιος στην παρουσίαση της τριμηνιαίας έκθεσης για την οικονομία του Ινστιτούτου: «Συμβαίνουν πολλά πράγματα παγκοσμίως και στη χώρα μας. Βλέπω από την άλλη μια μακαριότητα και ησυχία που μου δημιουργεί πάρα πολλές απορίες. Δεν έχει τελειώσει ο Ιανουάριος και έχουμε γεγονότα που σε άλλες περιόδους θα είχαν προκαλέσει μεγαλύτερη συζήτηση».

Η «μακαριότητα» που περιγράφεται εδώ δεν είναι απλώς ψυχολογική κατάσταση. Είναι πολιτική στάση. Είναι το αποτέλεσμα μιας διαρκούς αναβολής των δύσκολων αποφάσεων, ενός εσωτερικού διαλόγου που εξαντλείται στα δευτερεύοντα, την ώρα που τα ουσιώδη μετατίθενται για αργότερα. Μόνο που, στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει «αργότερα».

Τα νερά είναι πράγματι αχαρτογράφητα. Και όταν οι συνθήκες είναι αχαρτογράφητες, δεν περιμένεις τη θύελλα για να προετοιμαστείς. Τη θύελλα τη λαμβάνεις ως δεδομένο και θωρακίζεσαι εγκαίρως. Αυτό σημαίνει συνέχιση, όχι πάγωμα των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Σημαίνει κράτος που λειτουργεί, δικαιοσύνη που απονέμεται εγκαίρως, θεσμούς που εμπνέουν εμπιστοσύνη και όχι αβεβαιότητα.

Η καθυστέρηση που επισημαίνεται δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι ζήτημα πολιτικής βούλησης. Και όσο η δημόσια συζήτηση μετατοπίζεται στα «λάθος πράγματα», τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος να βρεθούμε απροετοίμαστοι όταν η ανισορροπία που περιγράφεται τελικά «σκάσει».

Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν έρχεται θύελλα. Είναι αν θα τη συναντήσουμε με σχέδιο ή με αυταπάτες. Και μέχρι στιγμής, η εικόνα γέρνει επικίνδυνα προς το δεύτερο.